Fosfor

15
P
Grup
15
Periyot
3
Blok
p
Protonlar
Elektronlar
Nötronlar
15
15
16
Temel Özellikleri
Atom numarası
15
Atom ağırlığı
30,973762
Kütle Numarası
31
Kategori
Diğer ametaller
Renk
Renksiz
Radyoaktif
Hayir
Yunanca ışık taşıyan anlamına gelen phosphoros kelimesinden; gün doğumundan önce görünen Venüs gezegeni için kullanılan antik ad
Kristal yapısı
Basit triklinik
Tarihi
Hennig Brand, 1669 yılında Hamburg, Almanya'da fosforu idrardan hazırlayarak keşfetti.

1769 yılında Johan Gottlieb Gahn ve Carl Wilhelm Scheele, kemiklerde kalsiyum fosfat bulunduğunu gösterdi ve kemik külünden elemental fosfor elde etti.

Antoine Lavoisier, 1777 yılında fosforu bir element olarak tanıdı.
Enerji seviyesi başına Elektronlar
2, 8, 5
Elektron dizilimi
[Ne] 3s2 3p3
P
Elemental fosfor iki ana formda bulunur: beyaz fosfor ve kırmızı fosfor
Fiziksel Özellikleri
Faz
Katı
Yoğunluk
1,82 g/cm3
Ergime noktası
317,25 K | 44,1 °C | 111,38 °F
Kaynama noktası
553 K | 279,85 °C | 535,73 °F
Ergime ısısı
0,64 kJ/mol
Buharlaşma ısısı
12,4 kJ/mol
Isı kapasitesi
0,769 J/g·K
Dünya kabuğundaki bulunulabilirliği
0,099%
Evrendeki bulunulabilirliği
0,0007%
Kırmızı
Resim kaynağı: Images-of-elements
Kırmızı fosfor tozu
CAS Numarası
7723-14-0
PubChem CID Numarası
5462309
Atom Özellikleri
Atom yarıçapı
98 pm
Kovalent yarıçapı
107 pm
Elektronegatifliği
2,19 (Pauling ölçeği)
İyonlaşma enerjisi
10,4867 eV
Atomik Hacim
17,0 cm3/mol
Isıl iletkenlik
0,00235 W/cm·K
Yükseltgenme seviyeleri
-3, -2, -1, 1, 2, 3, 4, 5
Uygulamalar
Pek çok gübre yüksek oranda fosfor içerir ve konsantre fosforik asitlerden üretilir.

Fosfor, emniyet kibriti, piroteknik ve yangın bombası üretiminde kullanılır.

Fosfor ayrıca çelik üretiminde ve fosfor bronzu üretiminde de kullanılır.
Beyaz fosfor son derece toksik iken kırmızı fosfor toksik değil kabul edilir
İzotoplar
Kararlı izotoplar
31P
Kararsız izotoplar
24P, 25P, 26P, 27P, 28P, 29P, 30P, 32P, 33P, 34P, 35P, 36P, 37P, 38P, 39P, 40P, 41P, 42P, 43P, 44P, 45P, 46P